پیش درآمدی در：

" احزاب و انتخابات ۹۶"

حشمت نیا

تکثرگرایی در احزاب با توجه به ماهیت مقطعی خود باعث گردیده است تا با حداقل ۵۰ حزب فعال و ده ها حزب غیر فعال در کشور و خصوصا در پایتخت را شاهد باشیم که نشان دهنده مشکل در ساختار نظام حزبی کشور است که نتیجه باعث عدم تاثیرگذاری احزاب در سیاستگذاری های کلان کشور می شود.
تفاوت فاحش آرای تهران و شهرستان ها مرز مشخصی از توسعه یافتگی سیاسی ایجاد کرد که شاید دیگر در تاریخ کشور اتفاق نیفتد اما این نمیتواند معیار مناسبی برای قدرت احزاب و شعور سیاسی جمعی پایتخت تلقی شود چرا که حصول این نتیجه بیشتر مبین برتری فضای رسانه ای و ماهواره ای پایتخت و پشتوانه فرهنگی اصلاحطلبان بود, هر چند اقتصاد ضعیف شهرستانها نسبت به تهران تاثیر قابل توجهی در این رخداد سیاسی_فرهنگی داشت.
فضای سیاسی _اجتماعی در شهرستانها فاقد قابلیت در تکثرگرایی احزاب است و چند حزب محدود با مشخصات صحیح حزبی, میتواند تاثیر مقبول تری در سیاست گذاری ها داشته باشد و به معنای وحدت نزدیکتر است و کوچکترین زاویه در نگرش باعث ایجاد شاخه ای مجزا و به مراتب ضعیف تر نمی شود.
انتخابات پیش رو با توجه به تعدد احزاب در شهرستانها و عدم قدرت برند سازی سیاسی حداقل در انتخابات شوراها, لیست های اصلاحطلبان را با مشکلات عدیده ای مواجه خواهد کرد و به نوعی مزاحم پیروزی لیست اصلاحات خواهد شد.
کثرت در حزب هایی که هدف مشترکی را دنبال میکنند موجب کثرت داوطلبین و دور شدن از تخصص گرایی در انتخاب می شود و به رشد تفکر منسوخ پدرسالاری کمک میکند, این در حالیست که اگر احزاب قانومند بودند با شناختی که از اعضا و استعدادها بود, این تعداد در حد قابل توجهی کاهش میافت و جوانان جویای نام و بازنشستگان سیاسی عرصه رقابت را برای افرادی با کارآیی بیشتر, فراختر میکردند که حاصل کشف استعدادها از بین جوانان و تعیلم بر اساس تجربه خواهد بود.
کژکارکردی در احزاب, بیشتر تحت تأثیر غرض ورزی ها و تسویه حساب های شخصی است که در اکثر موارد با شعار " کار تشکیلاتی " همراه است که تکلیف حزب متبوعه از مرکز هم نمیتواند مجبور به رعایت تصمیمی تشکیلاتی در سیاستگذاری کلان کند و زنگ خطری برای انتخابات ریاست جمهوری و عدم تاثیرگذاری احزاب در شهرستانها است.
حزب گریزی عمومی در شهرستانها از دیگر شاخصه هایی است که احزاب را در شهرستان ها با عدم استقبال مواجه کرده است و طبیعی است که ساختاری با دامنه فراختری برای پوشش سیاسی _ اجتماعی جامعه لازم است تا افرادی که تعلقات حزبی ندارند و تصمیمات حزبی را دنبال نمیکنند اما هدف مشترکی دارند نیز بدون نظارتی استصوابی وارد جریانی سیاسی شوند و چه بسا احزاب را ملزم به رعایت کار تشکیلاتی کنند.
در واقع اگر ساختار نیرومندی شکل نگیرد, اصرار دبیران احزاب بر لیستی خاص و عدم استقبال بدنه از این لیست دور از انتظار نیست و منجر خواهد شد که طرفین لیستی مجزا صادر خواهند کرد و باقی افراد که نه احزاب را مورد وثوق و نه لیست بدنه را دارای نفوذ یافتند, بطور مستقل در انتخابات شورا شرکت خواهند کرد و انتخابات ریاست جمهوری به حاشیه کشیده خواهد شد.
لذا ضروری به نظر میرسد با ارج نهادن به نیروهایی که پشتوانه فکری و مردمی دارند و به طبع آن حامل رای تشخیص داده میشوند با ساختاری مستقل در شهرستانها شکل بگیرد که احزاب دارای شناسنامه نیز بتوانند در این ساختار به فعالیت حزبی ادامه دهند و تکیه به مدیریت انتخابات توسط احزاب کجدار و مریض در شهرستانها, اشتباه محاساباتی است که نه تنها شکست در انتخابات شوراهای شهر را در پی خواهد داشت بلکه انتخابات ریاست جمهوری فقط در تهران می تواند به نفع اصلاحات باشد و در شهرستانها نخواهد توانست انتظارات را برآورده کند.